Việc sùng kính gia đình Thánh gia trong đời sống đạo đức đã có tập tục từ thế kỷ 11. trong lòng Giáo hội

Thời kỳ Baroque thế kỷ 17. tập tục đạo đức này phát triển rộng rãi thịnh vượng sầm uất.

Cung cách sùng kính gia đình Thánh gia trong Giáo hội như ngày hôm nay do từ thời Đức Giáo hoàng Leo III. (1878-1903) thiết lập.

Bắt đầu thế kỷ 20. Đức Giáo hoàng Leo XIII. trước tình trạng cách mạng về kỹ nghệ hóa, đã xảy ra nhiều biến chuyển làm thay đổi trong đời sống, nhất là nếp sống hình ảnh gia đình Kitô giáo gặp nhiều thử thách bị khủng hoảng như tan rã xa dần nguồn gốc gía trị thánh thiêng. Nên ngài năm 1893 đã đưa lễ mừng gia đình Thánh gia lồng khung vào nếp sống phụng vụ của Giáo hội Hoàn vũ. Nhằm khôi phục gìn giữ hình ảnh gia đình Kitô giáo trong ánh sáng tâm linh hầu vượt qua cơn khủng hoảng.

Năm 1969 với việc cải tổ phụng vụ, lễ này được mừng vào Chúa nhật liền sau lễ mừng Chúa Giáng sinh. Lễ này như thế nói lên sự tương quan mối liên hệ với biến cố Thiên Chúa nhập thể làm người, nơi Chúa Giêsu Kitô như một em bé sinh xuống trần gian.

Lễ Gia đình Ghánh gia qua đó chiếu tỏa bình diện mối tương quan mới. Và cũng nhấn mạnh Giáo hội luôn là người cố vấn trạng sư bào chữa, và gìn giữ gía trị đời sống gia đình Kitô giáo.

Gia đình Thánh gia lẽ dĩ nhiên có cha mẹ Hài nhi Giesu, mẹ Maria và thánh Giuse là những nhân vật rường cột. Nhưng Gia đình Thánh này lại nhấn mạnh đến đời sống cùng chỗ đứng vai trò của Hài nhi Giêsu như trung tâm.

Phúc âm ngày lễ Thánh gia (Mt 2,13-23) thuật lại biến cố đi tỵ nạn sang nước Ai Cập của gia đình Thánh gia. Sự việc này nói lên ngay từ khởi đầu gia đình Thánh gia, sau khi Hài nhi Giêsu chào đời, đã sống với số phận như vậy trong tương lai, và cùng chia sẻ biến cố sự chữa lành, mà Hài nhi Giêsu loan báo cùng chịu chung với.

Nếp sống đi tỵ nạn không là biến cố xa lạ hiếm có. Trái lại ngay từ thời cựu ước trước Chúa Giêsu, di cư tỵ nạn được thuật lại trong Kinh thánh rất chi tiết cùng gắn bó với đời sống dân Do Thái, dân của Thiên Chúa. Họ tìm đường di cư tỵ nạn trở về quê hương đất nước Thiên Chúa hứa ban, trong hoàn cảnh sống đau khổ về thể xác lẫn tinh thần, vì bị chèn ép áp bức làm nô lệ cho nhà Vua Pharao bên nước Ai Cập (Xuất hành 16,3).

Cuộc xuất hành di cư trở về từ Ai cập của dân Do Thái thời xa xưa với họ là cuộc giải thoát khỏi vòng nô lệ, khỏi đau khổ đe dọa, và đó là do bàn tay quan phòng của Thiên Chúa can thiệp dẫn dắt cho tốt đẹp thành sự.(Tv 126,1-3).

Được gọi là thánh không trong ý nghĩa không có vết nhơ rạn nứt nào. Nhưng thánh thiêng là điều hướng thuộc về Thiên Chúa, Đấng là nguồn sự thánh đức. Gọi Gia đình Thánh gia, vì gia đình này từ người mẹ Maria (Lc 1,38), đến người cha là Ông Giuse (Mt 1,20-24) ngay từ lúc ban đầu sống đặt niềm tin tưởng phó thác vào Thiên Chúa. Và Thiên Chúa trở nên món qùa tặng cho gia đình họ qua Chúa Giêsu. Sự hiện diện của Thiên Chúa trong đời sống trở nên yếu tố căn bản quyết định cho đời sống gia đình Thánh gia.

Như Thánh Phaolô đã có suy nhắn nhủ: “Anh em là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương. Vì thế, anh em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hòa và nhẫn nại.” (Col 3,12)

Lễ mừng Gia đình Thánh gia mời gọi mọi người tín hữu Chúa Kitô nhớ đến sự thánh thiêng của thân xác mình, trí khôn cùng ơn kêu gọi đời sống riêng mình.

Những khó khăn, thử thách trong đời sống gia đình không là rào cản cho đời sống phát triển hướng về tương lai. Nhưng Thiên Chúa là căn bản khởi đầu, là vị hướng dẫn giúp nâng đỡ vực dậy cho có sức khoẻ thể xác cùng tinh thần trong mọi hoàn cảnh lên xuống của đời sống gia đình.

Lm. Daminh Nguyễn Ngọc Long