Các bộ môn thể thao xưa nay luôn được đề cao trong đời sống con người. Nó quan trọng cần thiết cho phát triển khía cạnh văn hóa cùng gìn giữ sức khoẻ con người. Nó là cung cách rèn luyện không chỉ thân thể cho dẻo dai, nhưng còn có ảnh hưởng tích cực cho trí khôn ý chí trở nên vững chắc kiên cường trong thử thách. Nó là một trò chơi giải trí, nhưng hơn thế nữa là trường huấn luyện mens sana in corpore sano – một tinh thần lành mạnh trong một thân thể cường tráng.

Hằng năm đều có những cuộc tranh tài các bộ môn thể thao ở từng quốc gia đất nước, từng khu vùng châu lục trên thế giới. Và năm nay có cuộc tranh tài thể thao bộ môn bóng đá thế giới World Cup diễn ra bên Hoa Kỳ, Canada và Mexico từ 11.06. - 19.07.2026.

Trò chơi thể thao, cuộc tranh tài hơn thua thắng bại, kỹ thuật cùng nghệ thuật nhồi banh chuyền bóng... Nhưng còn ẩn chứa khía cạnh tinh thần tâm linh đời sống con người nữa.

Đức đương kim Giáo hoàng Leo XIV. đã có suy tư về khía cạnh này:

'Đầu tiên, trong một xã hội được đánh dấu bằng sự cô đơn, nơi chủ nghĩa cá nhân cực đoan đã chuyển trọng tâm từ “chúng tôi” sang “tôi”, dẫn đến sự thiếu hụt mối quan tâm thực sự đến người khác, thể thao – đặc biệt là thể thao đồng đội – dạy giá trị của sự hợp tác, làm việc cùng nhau và chia sẻ. Như chúng ta đã nói, đây chính là cốt lõi của cuộc sống của chính Thiên Chúa (x. Ga 16:14-15). Do đó, thể thao có thể trở thành một phương tiện quan trọng để hòa giải và gặp gỡ: giữa các dân tộc và trong cộng đồng, trường học, nơi làm việc và gia đình.

Thứ hai, trong một xã hội ngày càng kỹ số hóa, nơi kỹ thuật đưa những người xa cách lại gần nhau hơn, nhưng thường tạo ra khoảng cách giữa những người gần gũi về mặt thể chất, thể thao chứng tỏ là một phương tiện có giá trị và cụ thể để đưa mọi người lại gần nhau hơn, mang lại cảm giác lành mạnh hơn về cơ thể, không gian, nỗ lực và thời gian thực. Nó chống lại sự cám dỗ trốn thoát vào thế giới ảo và giúp duy trì sự tiếp xúc lành mạnh với thiên nhiên và với cuộc sống thực, nơi tình yêu đích thực được trải nghiệm (x. 1 Ga 3:18).

Thứ ba, trong xã hội cạnh tranh của chúng ta, nơi dường như chỉ những người mạnh mẽ và chiến thắng mới xứng đáng được sống, thể thao cũng dạy chúng ta cách thua cuộc. Nó buộc chúng ta, trong quá trình học nghệ thuật mất mát, phải đối diện với một trong những sự thật sâu sắc nhất của tình trạng con người: sự mong manh, những hạn chế và không hoàn hảo. Điều này rất quan trọng, vì chính qua trải nghiệm về những giới hạn này mà chúng ta mở lòng đón nhận hy vọng.

Những vận động viên không bao giờ mắc lỗi, không bao giờ thua cuộc thì không tồn tại. Những nhà vô địch không phải là những cỗ máy hoạt động hoàn hảo, mà là những người đàn ông và đàn bà thực thụ, những người khi ngã xuống, tìm thấy lòng can đảm để đứng dậy. Thánh Gioan Phaolô II đã nói đúng khi ngài nói rằng Chúa Giêsu là “vận động viên đích thực của Thiên Chúa” vì ngài đã đánh bại thế gian không phải bằng sức mạnh, mà bằng lòng trung thành của tình yêu (Bài giảng tại Thánh lễ mừng Năm Thánh của các Vận động viên nam và nữ, ngày 29 tháng 10 năm 2000).'

Bộ môn thể thao không là đời sống. Nhưng gắn liền với đời sống giúp cho thân thể cùng tinh thần dẻo dai mang lại đà sức khoẻ mạnh đứng dậy vươn lên.

Lm. Daminh Nguyễn Ngọc Long