Hằng năm ngày 01.01. năm mới Dương lịch, Giáo hội mừng lễ Đức Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa, và đồng thời cầu nguyện cho hòa bình trên thế giới, như Giáo hội khuyến khích kêu mời.

Lễ mừng kính này có lịch sử từ thế kỷ 5. thời công đồng Ephesô năm 431. Đến thế kỷ 07. lễ mừng thiên chức là mẹ của Đức Mẹ Maria được ấn định vào ngày 01. tháng Giêng Dương lịch.

Năm 1931 Đức Giáo hoàng Pio XI. đã thiết lập đại lễ mừng mẹ Thiên Chúa trong toàn thể Giáo hội, trước hết vào ngày 11. tháng Mười hằng năm.

Cuộc cải tổ phụng vụ năm 1970 lễ mừng này được ấn định lại mừng vào ngày 01. tháng Giêng Dương lịch hằng năm, tám ngày sau lễ mừng Chúa Giáng sinh.

Ngày đầu năm mới 01. tháng Giêng hằng năm, phép lành của Thiên Chúa đóng vai trò trung tâm trong lễ nghi phụng vụ Giáo hội: “Xin Chúa chúc lành cho con, và gìn giữ con. Xin Chúa tỏ nhan thánh Chúa cho con, và thương xót con. Xin Chúa ghé mặt lại cùng con, và ban bằng yên cho con" (Sách Dân số 6, 24-26).

Ngày xưa thời Cựu ước, lời chúc phúc lành của Thiên Chúa Giave được công bố ban cho toàn thể dân chúng, qua trung gian của thánh tiên tri Mose, Aaron cùng các vị Thầy cả Tư tế dân Do Thái. Họ được Thiên Chúa tuyển chọn tin tưởng ủy thác cho phận vụ là những vị Tư tế dâng tiến lễ tế lên Thiên Chúa Giave.

Chúc phúc lành của Thiên Chúa qua Tư tế nhân danh Thiên Chúa xuống trên dân chúng, nhắc nhở đến ánh sáng lan tỏa là hình ảnh năng động như dòng suối nước tuôn chảy xuống từ Thiên Chúa, và đồng thời cũng khơi lên hình ảnh sự hiện diện của Thiên Chúa trong đời sống con người.

Chính vì thế, theo gương tập tục tốt lành thánh đức đó, vào ngày đầu năm mới 01. tháng Giêng, Giáo hội cũng muốn chúc lành của Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa càn khôn, là chủ vũ trụ cùng nguồn sự sống, xuống trên đời sống con người, trên không gian và thời gian của công trình vũ trụ do Thiên Chúa sáng tạo nuôi dưỡng.

Đức Mẹ Maria là người đầu tiên đã lãnh nhận chúc phúc lành của Thiên Chúa. Mẹ Maria đã được Thiên Chúa tuyển chọn làm mẹ sinh thành nuôi dưỡng Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa xuống trần gian làm người. Như lời Thiên Thần Gabriel nói với Đức Mẹ: Chị được chúc phúc giữa mọi người phụ nữ. (Lc 1, 42).

Maria được tuyển chọn làm mẹ con Thiên Chúa là một mầu nhiệm, mà hằng năm Giáo hội mừng kính cũng vào ngày đầu năm mới 01. tháng Giêng, là món qùa tặng ân đức chúc phúc lành của Thiên Chúa. Cũng như vậy mầu nhiệm thiên chức làm mẹ sinh con nơi mỗi con người trần gian có tương quan gắn liền với chúc phúc lành của Thiên Chúa.

Hình ảnh tình mẫu tử diễn tả chúc phúc lành của Thiên Chúa trong tập tục sùng kính ngày mừng kính Đức Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa, là lời cầu xin ca ngợi trong kinh cầu Đức Mẹ: Đức Mẹ yên ủi kẻ âu lo!, như bài thánh ca rất quen thuộc phổ thông nơi người giáo hữu Công Giáo Việt Nam xưa nay vẫn thường hát ca ngợi cầu xin ơn phù giúp: Lạy mẹ xin yên ủi chúng con luôn luôn, Mẹ từ bi xin phá những nỗi u buồn...

Bài hát bình dân phổ thông này ẩn chứa vừa là tâm tình lời than thở cầu nguyện xin Đức Mẹ phù hộ bầu cử cùng Chúa ban cho mình, cho vũ trụ thế giới sự an ủi bình an, và cũng vừa nói lên tâm tình ca tụng Đức Mẹ là mẹ Thiên Chúa ngày xưa nuôi dưỡng đồng hành với Chúa Giêsu cũng đã trải qua những lo âu khốn khó đau buồn.

Và tin rằng Đức Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa, người mẹ đức tin tinh thần của con người bây giờ trên Thiên đàng bên ngai Thiên Chúa, thấu hiểu tâm tư hoàn cảnh con người dưới trần thế đang trong thung lũng đau khổ đầy nước mắt, phù hộ xin Thiên Chúa ban sự trợ giúp an ủi cho mình.

Rồi trong suốt dọc đời sống, ai cũng gặp nhiều hoàn cảnh đau buồn lo âu cách này cách khác, nhất là khi lâm bệnh, lúc sống trong hoàn cảnh đe dọa chiến ranh, lúc gặp khó khăn bối rối... đời sống chùng xuống, nên luôn cần niềm an ủi. Khi được an ủi, đời sống có ý nghĩa, tinh thần cùng thể xác có động lực thúc đẩy đứng dậy vươn lên tiếp tục sống làm việc tiếp tục chiến đấu.

Xưa nay, người tín hữu Chúa Giêsu Kitô luôn hằng đến tòa Đức Mẹ thắp hoa nến, đọc kinh khấn khứa, xin Đức Mẹ phù hộ cho bản thân mình, cho gia đình, cho những ý nguyện trông mong chờ đợi, và nhất là những lo âu khốn khó vướng gặp trong đời sống. Đó là nếp sống tinh thần đạo đức biểu lộ tấm lòng tin tưởng sâu xa, và cần thiết cho tâm hồn có được sự an ủi xoa dịu, lên tinh thần.

Con người chúng ta luôn là “người hành khất!” (Martin Luther) dọc đường gío bụi trần gian. Với chúc phúc lành của Thiên Chúa qua lời bầu cử của Đức Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa, chúng ta tiến bước đi vào ngưỡng cửa không gian, thời gian năm mới 2026 với lòng cậy trông.

Chúc Mừng Năm Mới 2026!
Lm. Daminh Nguyễn Ngọc Long