Khắp nơi trong Giáo Hội Công giáo mừng kính lễ Đức mẹ vô nhiễm nguyên tội hằng năm vào ngày 08. Tháng Mười Hai.

Đâu là hình ảnh nguồn gốc ngày lễ mừng kính này?

Lễ mừng kính này có nguồn gốc từ thời xa xưa từ thế kỷ 07. Từ thời điểm này bên Giáo Hội Đông phương mừng lễ vô nhiễm tội truyền của Bà Thánh Anna, người mẹ sinh thành của Đức mẹ Maria, vào ngày 09. Tháng 12. Tập tục đạo đức này dần lan rộng từ bên Ý sang nước Anh và Pháp.

Năm 1476 thời Đức giáo hoàng Sixtus IV. lễ mừng kính Đức mẹ Maria không vướng mắc tội tổ tông truyền được nâng lên hàng chính thức trong Giáo hội.

Đức giáo hoàng Clemente XI. năm 1708 thành lập lễ mừng kính này lan rộng trong khắp Giáo hội.

Và Đức giáo hoàng Pio IX. ngày 08.12.1854 đã công bố tín điều Đức mẹ Maria không vướng mắc tội tổ tông truyền. Nên ngày lễ mừng kính càng củng cố có thêm ý nghĩa thần học đạo đức.

Nói đến Đức mẹ Maria không vướng mắc tội tổ tông truyền, hình ảnh Bà Eva, người phụ nữ đầu tiên của nhân loại, được liên tưởng nhớ đến ngay trong suy luận đạo đức thần học về vai trò chỗ đứng của hai mẫu người phụ nữ: Evà là mẹ chúng sinh nhân loại, và Maria là mẹ Chúa Giêsu, Đấng cứu thế nhân loại.

Xưa nay, trong dòng lịch sử đạo đức thần học của Giáo hội, hai người phụ nữ này có liên hệ khắng khít với nhau. Cho dù hai vị sống cách xa nhau về không gian, thời gian niên đại cũng như điều kiện sinh sống và tính tình cùng nếp sống luân lý, lòng đạo đức rất khác biệt nhau.

Về phương diện luân lý đạo đức, Bà Eva là người mẹ thủy tổ của nhân loaị. Nhưng sau cùng được kể là người đã sa chước ma qủi cám dỗ, và “cám dỗ” chồng mình là Ông Adong. Và bị cho là qua bà tội lỗi đã xâm nhập vào trần gian. Vì thế bị Thiên Chúa luận phạt vì lỗi phạm luật Thiên Chúa truyền cấm cách: không được ăn qủa của cây trái cấm trong vườn địa đàng. Và tội tổ tông truyền xâm nhập từ đó cho nhân loại vào trong trần gian.

Còn Maria, sinh ra sống cách hàng ngàn năm sau Bà Eva. Maria là người phụ nữ miền quê làng Nazareth nước Do Thái, sinh ra sống vào thời kỳ tội tổ tông chiếm ngữ thống trị nhân loại, lại được cho là người được chúc phúc, là chúc lành cho nhân loại trần gian. Vì Maria, người mẹ đã hạ sinh Đấng cứu chuộc, là Con Thiên Chúa mang ơn cứu giúp giải thoát con người khỏi vòng tội lỗi do tổ tông Eva Adong truyền lại.

Evà và Adong là hình ảnh con người do Thiên Chúa tạo dựng. Nhưng trong khi thành người trưởng thành đã để đánh mất sự bao che đùm bọc của Thiên Chúa, Đấng tạo thành ban cho sự sống cùng điều kiện sinh sống nguyên thủy bình an hạnh phúc trong vườn địa đàng.

Vì Ông Bà đã để mình vướng mắc vào nguy hiểm do con rắn ma qủi bày ra, muốn tâm trí sáng tỏ bằng như Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa: Tự mình có thể làm được mọi sự. Sự lầm tưởng sai lỗi đó là căn nguyên của tội lỗi làm xa lìa Thiên Chúa.

Maria sống với một khung cảnh khác của người trưởng thành. Maria sống trưởng thành trong sự tin tưởng, để cho được Thiên Chúa yêu thương che chở. Sự tin tưởng này đã giúp Maria vượt sống trải qua thử thách thành công có bình an cho đời sống mình. Qua đó tìm nhận ra được cung cách lối sống mới của người trưởng thành. Và đó cũng là nguồn cho đời sống đức tin.

Nhưng không vì tin tưởng mà Maria trở thành người không biết suy nghĩ thắc mắc. Trái lại Maria đã xử dụng sự tự do của mình. Khi Thiên Thần Gabriel hiện đến báo tin ý định Con Thiên Chúa xuống trần gian làm người trong cung lòng Maria. Chị không ngần ngại nói lên suy nghĩ của mình: Làm sao có thể được. Vì tôi không biết việc vợ chồng?

Khi Thiên Thần nói cho hay chương trình hành động của Thiên Chúa sẽ làm việc tác động vào, lúc đó Maria mới chấp nhận: Xin xảy ra như lời Sứ Thần truyền.

Như thế Maria không chối từ cưỡng lại. Nhưng tin tưởng vào quyền năng thần thánh chương trình của Thiên Chúa, và đồng thời ý thức rõ ràng về sự tự do của mình, và chịu trách nhiệm về sự quyết định của mình.

Maria sống tin tưởng vào Thiên Chúa, chấp nhận chương trình ý muốn của Ngài là sống trong vòng sự che chở yêu thương của Thiên Chúa.

Maria đã không tự sức mình tạo làm ra “nếp sống vườn địa đàng” có ân đức phúc lành bình an cho mình cùng cho người khác, nhưng chấp nhận do Thiên Chúa, Đấng Tạo Hoá, ban cho.

Nếp sống vườn điạ đàng là ơn cứu chuộc được thể hiện nơi Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, xuống làm người trong cung lòng mẹ Maria.

Thiên Chúa đã đề xuất một khởi đầu mới, một công trình sáng tạo mới nơi Chúa Giêsu, Ngôi hai con Thiên Chúa. Maria là người đầu tiên cùng cộng tác vào khởi đầu sáng tạo mới này.

Vì thế Maria trở thành hình ảnh nguyên thủy của Giáo hội Chúa ở trần gian.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long